Luka w rejestracji aut generuje milionowe koszty dla rynku 

Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych zwraca uwagę na problem pojazdów rejestrowanych w Polsce, które faktycznie są użytkowane za granicą. Zdaniem organizacji obecne procedury sprzyjają nadużyciom i generują coraz wyższe koszty dla rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. Jakie zmiany proponuje PBUK? 

Rosnące koszty dla rynku ubezpieczeń 

Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych alarmuje, że problem pojazdów rejestrowanych w Polsce, a faktycznie użytkowanych za granicą staje się coraz większym obciążeniem dla rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. Rosnąca liczba szkód oraz wypłacanych odszkodowań sprawia, że organizacja apeluje o pilne zmiany w obowiązujących procedurach. Zjawisko szczególnie widoczne jest we Włoszech. Szacuje się, że po tamtejszych drogach porusza się obecnie ponad 35 tys. pojazdów zarejestrowanych w Polsce. Gdy dochodzi do kolizji lub wypadku spowodowanego przez kierującego bez ważnej polisy, koszty odszkodowań obciążają system ubezpieczeń komunikacyjnych. Dane pokazują, że w 2024 r. na terenie Włoch odnotowano około 8 tys. zdarzeń z udziałem takich pojazdów. Rok później liczba ta przekroczyła już 11 tys. Jeszcze szybciej wzrosła liczba szkód spowodowanych przez kierujących bez ważnego OC, bo z 514 do około 1,3 tys. 

– Obserwujemy zatrważająco szybko rosnący trend, jeśli chodzi o liczbę szkód zgłaszanych z wypadków we Włoszech oraz wypłacanych z ich tytułu świadczeń odszkodowawczych. Jeżeli nie zostaną wprowadzone zmiany, które utrudnią lub uniemożliwią rejestrację w Polsce pojazdów stale używanych na terytorium Włoch, należy spodziewać się dalszego wzrostu wydatków z powodu szkód z winy kierujących w tym kraju pojazdami bez ważnego ubezpieczenia OC – mówi Mariusz Wichtowski, prezes zarządu PBUK. 

Rosną również koszty wypłat. W 2024 r. wyniosły one około 6,9 mln zł, natomiast w 2025 r. wzrosły już do około 18,4 mln zł. 

Procedury wymagające uszczelnienia 

Rosnące koszty to, zdaniem PBUK efekt luki pojawiającej się już na początku całego procesu. Organizacja wskazuje, że problem nie wynika z samej eksploatacji pojazdów, lecz z możliwości ich rejestrowania mimo braku skutecznej weryfikacji, czy rzeczywiście znajdują się one w Polsce. Według PBUK źródła problemu należy szukać na etapie pierwszej rejestracji pojazdu sprowadzanego z zagranicy. Obecne procedury mają umożliwiać przeprowadzanie fikcyjnych badań technicznych, na podstawie których samochody otrzymują polskie dokumenty i tablice rejestracyjne. W praktyce część takich pojazdów nigdy nie trafia do Polski. Mimo to zostają włączone do krajowego systemu rejestracyjnego, a następnie są użytkowane poza jego faktycznym nadzorem. PBUK podkreśla, że nie jest to wyłącznie problem administracyjny. Każda szkoda spowodowana przez nieubezpieczony pojazd oznacza realne koszty dla rynku ubezpieczeń komunikacyjnych. Organizacja zwraca również uwagę, że obecna procedura opiera się głównie na dokumentach, które nie zawsze pozwalają jednoznacznie potwierdzić, że pojazd rzeczywiście znajdował się w Polsce podczas badania technicznego. 

Dokumentacja fotograficzna proponowanym rozwiązaniem 

Zdaniem PBUK skuteczne ograniczenie nadużyć wymaga zmian już na etapie pierwszego badania technicznego. Organizacja przekonuje, że procedura rejestracji powinna zostać uzupełniona o rozwiązania pozwalające potwierdzić faktyczną obecność pojazdu w kraju. W ocenie Biura najprostszym sposobem byłoby wprowadzenie obowiązkowej dokumentacji fotograficznej wykonywanej podczas badania technicznego pojazdu sprowadzanego z zagranicy. Takie rozwiązanie miałoby stanowić dodatkowy dowód potwierdzający obecność pojazdu na terytorium Polski w momencie przeprowadzania badania. Zdaniem organizacji mogłoby to skutecznie utrudnić fikcyjne potwierdzanie obecności samochodów i ich późniejszą rejestrację. 

– Nasze Biuro, wspólnie z partnerami włoskimi, prowadzi szeroko zakrojone działania zmierzające do zmniejszenia finansowych skutków tego procederu. Partnerzy we Włoszech są również żywotnie zainteresowani jego ograniczeniem. Działania mają charakter windykacyjny i sprawdzający, w wielu przypadkach z wykorzystaniem metod detektywistycznych. Należy jednak mieć na uwadze, że ich efekty będą widoczne dopiero po czasie. Już dziś dostrzegamy więc konieczność wprowadzenia zmian systemowych. W opinii PBUK proceder można realnie ograniczyć, jeśli w systemie kontroli technicznej pojazdów sprowadzanych z zagranicy pojawi się obowiązek wykonywania dokumentacji fotograficznej. Taki dowód pozwoli organom państwa upewnić się, że w chwili rejestracji pojazd rzeczywiście znajduje się w Polsce. Bez wiarygodnego udokumentowania badań technicznych procedura pozostaje podatna na fikcyjne potwierdzanie obecności pojazdu w Polsce – dodaje Mariusz Wichtowski. 

W dłuższej perspektywie PBUK dostrzega również potrzebę dalszej dyskusji nad rozwiązaniami dotyczącymi pojazdów, które po rejestracji przez długi czas pozostają poza realnym nadzorem krajowych instytucji. Priorytetem pozostaje jednak uszczelnienie procesu pierwszej rejestracji i ograniczenie nadużyć już na etapie wprowadzania pojazdu do systemu. 

– Państwo powinno dysponować rozwiązaniami, które pozwolą lepiej weryfikować pojazd w chwili wejścia do krajowego systemu rejestracyjnego. To nie jest propozycja dodatkowej sankcji, ale naprawy luki systemowej: na rzecz bezpieczeństwa, wiarygodności rejestru, ochrony finansów systemu ubezpieczeń i interesów uczciwych uczestników rynku – podsumowuje Mariusz Wichtowski. 

Źródło: Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych