Problemy psychiczne pracowników coraz mocniej obciążają firmy 

Problemy ze zdrowiem psychicznym coraz mocniej wpływają nie tylko na pracowników, ale także na funkcjonowanie przedsiębiorstw. Najnowsze dane pokazują, że liczba zwolnień związanych ze stresem, wypaleniem zawodowym i zaburzeniami adaptacyjnymi systematycznie rośnie. Niestety za tymi statystykami kryją się konkretne koszty ponoszone przez firmy. 

Zaburzenia psychiczne wśród najczęstszych przyczyn L4 

Raport ZUS dotyczący absencji chorobowej w 2025 roku pokazuje wyraźną zmianę w strukturze zwolnień lekarskich. Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania odpowiadały za 34,1 mln dni absencji, co stanowiło 14,1% wszystkich dni spędzonych na L4. Tym samym wyprzedziły choroby układu oddechowego oraz urazy i zatrucia. Okazuje się, że w ubiegłym roku wystawiono 1,8 mln zaświadczeń lekarskich związanych z problemami psychicznymi. W porównaniu z 2024 rokiem liczba zwolnień wzrosła o 9,6%, a liczba dni absencji o 12,4%. Jeszcze bardziej widoczny jest trend wieloletni. Od 2019 roku liczba takich zaświadczeń zwiększyła się o ponad połowę, natomiast liczba dni spędzonych na zwolnieniach wzrosła o blisko 69%. Szczególnie szybko przybywa zwolnień związanych z trudnościami w radzeniu sobie z problemami życiowymi, do których zalicza się również wypalenie zawodowe. W tej kategorii liczba dni absencji zwiększyła się rok do roku o 38,8%. Coraz częściej przyczyną nieobecności są także reakcje na silny stres oraz zaburzenia adaptacyjne. 

– Te dane składają się w spójny obraz – pracownicy coraz częściej trafiają na L4 z powodów, których wagi pracodawcy długo nie dostrzegali: stres, przemęczenie, wypalenie. W debacie publicznej padają hasła o „pokoleniu wypalonym”, a za nimi stoi coś znacznie poważniejszego – brak systemowej profilaktyki w miejscu pracy. To moment, w którym pracodawca przestaje być widzem, a staje się stroną, która ma realny wpływ na sytuację. Im wcześniej zaakceptuje tę rolę, tym mniej zapłaci później – mówi Monika Witkowska, Zastępca Dyrektora ds. Rozwoju Ubezpieczeń Zdrowotnych i Pracowniczych w SALTUS Ubezpieczenia. 

Dłuższe zwolnienia to wyższe koszty 

Rosnąca liczba zwolnień to tylko część problemu. Równie istotny jest czas ich trwania. W przypadku zaburzeń psychicznych nieobecności są znacznie dłuższe niż przeciętne L4. Najczęściej obejmują okres od 21 do 30 dni. Niewątpliwie oznacza to większe wyzwanie organizacyjne dla pracodawców. Jak wiadomo, przez pierwsze tygodnie absencji wynagrodzenie chorobowe finansowane jest przez pracodawcę. W 2025 roku wydatki pokrywane przez zakłady pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przekroczyły 14,2 mld zł i było to o ponad 11% więcej niż rok wcześniej. Na tym jednak rachunek się nie kończy. Długotrwały stres i wypalenie zawodowe zwiększają ryzyko odejścia pracownika z firmy. Co więcej, zastąpienie doświadczonego specjalisty generuje dodatkowe wydatki związane z rekrutacją, wdrożeniem nowej osoby oraz spadkiem efektywności zespołu. 

– Mówiąc o zaburzeniach psychicznych, często myślimy o poważnych sprawach – depresji czy stanach lękowych. A chodzi też o te mniejsze dolegliwości wpływające na codzienne funkcjonowanie pracownika: rozchwiany nastrój, pogorszoną decyzyjność, problemy z koncentracją i przyswajaniem wiedzy. Tracimy wtedy to, co jest bardzo wymierne, także w biznesie – zaangażowanie danej osoby. Dlatego inwestycja w dobrostan pracowników to nie fanaberia. Działania profilaktyczne, dostęp do wsparcia psychologicznego, rozwiązania szyte na miarę, rozwój kompetencji psychologicznych u liderów po prostu się opłacają. Nie musimy wybierać pomiędzy zyskiem a zdrowiem – komentuje Danuta Rocławska, psycholożka wspierająca organizacje, autorka książki „Próba ognia. Jak przejść przez wypalenie zawodowe i odzyskać energię do życia”. 

Firmy coraz częściej stawiają na profilaktykę 

Rosnące koszty absencji sprawiają, że coraz większą uwagę zwraca się na działania profilaktyczne. Według raportu Deloitte poświęconego zdrowiu psychicznemu w miejscu pracy każda jednostka środków przeznaczona na programy wellbeingowe przynosi wymierne korzyści finansowe. Największe efekty przynoszą inicjatywy obejmujące całe organizacje, ponieważ wpływają zarówno na ograniczenie absencji, jak i zmniejszenie rotacji pracowników. Istotne znaczenie ma również ograniczanie zjawiska prezenteizmu. Chodzi o sytuacje, gdy pracownik formalnie wykonuje obowiązki, ale jego efektywność jest niższa z powodu problemów psychicznych lub emocjonalnych. SALTUS Ubezpieczenia zwraca uwagę, że odpowiednio przygotowane narzędzia wspierające dobrostan pracowników szybko znajdują odbiorców. 

– Zanim w marcu br. udostępniliśmy w SALTUS Ubezpieczenia platformę wellbeing wszystkim ubezpieczonym, testowaliśmy ją na naszych pracownikach. W ciągu miesiąca odsetek zarejestrowanych użytkowników wzrósł z 45% do 55%., a średnia ocena treści dostępnych na platformie wyniosła 4,73 / 5. To pokazuje, jak przydatne mogą być tego rodzaju narzędzia, i jak szybko można zaobserwować zmianę na lepsze – dodaje Monika Witkowska z SALTUS Ubezpieczenia. 

Źródło: SALTUS Ubezpieczenia, brandscope.pl