Obowiązkowe przeglądy domu – co trzeba sprawdzić? 

Obowiązkowe przeglądy techniczne to jeden z podstawowych obowiązków właściciela domu. Niestety ich brak może zwiększyć ryzyko pożaru lub awarii, a po wystąpieniu szkody mieć znaczenie także dla wypłaty odszkodowania. Co trzeba sprawdzać i jak często? 

Terminy obowiązkowych kontroli 

Jak wiadomo, za zapewnienie okresowych kontroli budynku odpowiada jego właściciel lub zarządca. W praktyce oznacza to, że w domu jednorodzinnym obowiązek ten spoczywa bezpośrednio na właścicielu. A w budynkach wielorodzinnych za kontrole części wspólnych odpowiada natomiast wspólnota, spółdzielnia lub zarządca. Istotną kwestią jest to, że prawo budowlane przewiduje różne terminy kontroli w zależności od ich zakresu. Co najmniej raz w roku należy sprawdzić instalację gazową oraz przewody kominowe: dymowe, spalinowe i wentylacyjne. W przypadku przewodów kominowych kontroli podlega m.in. ich drożność, stan techniczny oraz prawidłowość działania wentylacji. Warto pilnować rzeczywistych odstępów pomiędzy kontrolami. Wykonanie jednego przeglądu na początku roku, a kolejnego pod koniec następnego może oznaczać w praktyce znacznie dłuższą przerwę niż 12 miesięcy. Trzeba również pamiętać, że przegląd kominiarski i czyszczenie komina to dwie różne czynności. Sam fakt wizyty kominiarza nie oznacza więc, że wykonano wszystkie wymagane prace. Co najmniej raz na pięć lat przeprowadzana jest szersza kontrola stanu technicznego budynku. Obejmuje ona m.in. instalację elektryczną oraz instalację piorunochronną (jeśli występuj). Sprawdzane są m.in. połączenia, zabezpieczenia, ochrona przeciwporażeniowa, rezystancja izolacji oraz uziemienie. Nie każdy też wie, że od września 2023 r. protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzany jest elektronicznie w systemie CEEB. 

Bezpieczeństwo i dokumentacja 

Regularne kontrole pozwalają wykryć usterki zanim doprowadzą do poważnego zdarzenia. W przypadku przewodów kominowych nagromadzona sadza może prowadzić do jej zapłonu, uszkodzenia komina, pożaru, a przy nieszczelnościach także do przedostawania się tlenku węgla do pomieszczeń. Nieprawidłowości instalacji elektrycznej również często można zauważyć wcześniej. Nagrzewające się lub iskrzące gniazdka, zapach spalenizny, częste wyłączanie zabezpieczeń czy migotanie światła powinny być sygnałem do sprawdzenia instalacji, niezależnie od terminu kolejnej obowiązkowej kontroli. Właściciel powinien zadbać także o dokumentację. W przypadku instalacji elektrycznej czy gazowej warto zachować protokół wraz z informacją o stwierdzonych nieprawidłowościach i wykonanych naprawach. Sam przegląd nie kończy, bowiem obowiązków właściciela. Jeżeli specjalista stwierdzi usterki stwarzające zagrożenie, konieczne jest ich usunięcie. Szczególną uwagę warto zachować po zmianach w budynku, takich jak montaż nowego kotła, kominka, przebudowa wentylacji czy modernizacja instalacji. Wcześniejszy protokół może wówczas nie odzwierciedlać aktualnego stanu technicznego nieruchomości. Kontrola instalacji elektrycznej ma znaczenie również w domach wyposażonych w fotowoltaikę. Źródłem problemów mogą być m.in. niewłaściwie dobrane przewody i złącza, błędy montażowe, brak odpowiednich zabezpieczeń czy późniejsze nieuprawnione modyfikacje instalacji. 

Przeglądy a ubezpieczenie domu 

Brak aktualnego przeglądu nie oznacza automatycznie odmowy wypłaty odszkodowania z polisy mieszkaniowej. Po wystąpieniu szkody ubezpieczyciel może jednak sprawdzić jej przyczynę, stan techniczny instalacji oraz to, czy właściciel wywiązywał się z obowiązków wynikających z przepisów i warunków ubezpieczenia. Istotny może być przede wszystkim związek pomiędzy zaniedbaniem a powstaniem lub rozmiarem szkody. Nie można więc przyjąć prostej zasady, zgodnie z którą każdy brak przeglądu oznacza brak odszkodowania. Znaczenie mają zapisy konkretnych Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) oraz okoliczności zdarzenia. Istotny jest również wybrany wariant ubezpieczenia. Dobrym przykładem jest Pakiet Mieszkanie+ od InterRisk, który jest dostępny w formule ryzyk nazwanych oraz All Risks. W pierwszym wariancie brak wymaganej kontroli może mieć wpływ na wypłatę odszkodowania (jeśli niesprawność instalacji pozostaje w związku z powstaniem szkody). Natomiast w formule All Risks zakres odpowiedzialności jest szerszy i obejmuje również szkody będące następstwem rażącego niedbalstwa. Jednak nie zwalnia to z wymaganych przeglądów, ponieważ ich wykonywanie jest obowiązkiem ustawowym, niezależnym od zakresu polisy. A regularne kontrole pozwalają przede wszystkim odpowiednio wcześnie wykryć usterki i ograniczyć ryzyko poważnej awarii lub pożaru. Ich znaczenie wykracza więc poza kwestie związane z odszkodowaniem i dotyczy przede wszystkim ochrony mienia oraz bezpieczeństwa mieszkańców. 

Źródło: InterRisk TU S.A. VIG