Mężczyźni to tylko 36% uczestników programu „Moje Zdrowie”

• Z bezpłatnego bilansu „Moje Zdrowie” skorzystało w 2025 r. 527 tys. mężczyzn i blisko 935 tys. kobiet. W 2026 r. udział panów wzrósł z 36% do ok. 40%, ale przewaga kobiet nie zniknęła – wynika z danych Ministerstwa Zdrowia.
• Rak prostaty to najczęściej rozpoznawany nowotwór u mężczyzn. Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 r. zachorowało na niego blisko 24 tys. Polaków. Państwowy program badań przesiewowych dla grup wysokiego ryzyka ruszy dopiero w 2028 r.
• W prywatnych ubezpieczeniach zdrowotnych proporcje są podobne do tych w „Moim Zdrowiu” – podaje SALTUS Ubezpieczenia.
• Z danych firmy wynika, że udział mężczyzn w świadczeniach spada od 2024 r., a badanie PSA wykona w tym roku tylko ok. 13,4% ubezpieczonych mężczyzn po 40 roku życia.

Listopad to miesiąc akcji Movember. Jej symbolem są wąsy, które mężczyźni zapuszczają, żeby zwrócić uwagę na problem nowotworów prostaty i jąder. Dane z publicznego systemu ochrony zdrowia pokazują, że panom takie przypomnienie jest bardzo potrzebne. Kobiety przeważają też w innych programach profilaktycznych dla obu płci. Według Ministerstwa Zdrowia mężczyźni stanowili w 2025 r. 42% badanych w profilaktyce chorób układu krążenia, a w przesiewie raka jelita grubego w latach 2024–2026 – 44%.

– W naszych danych widzimy podobne proporcje. Mężczyźni realizowali 36,8% świadczeń w 2024 r., 36,1% w 2025 r. i 35,4% w tym roku (do końca sierpnia). Dane z programów publicznych pokazują, że panowie rzadziej niż kobiety zgłaszają się na badania profilaktyczne, także wtedy, gdy są one bezpłatne. Barierą nie są więc wyłącznie kolejki. Panowie odkładają diagnostykę, dopóki nic ich nie boli, a nowotwory prostaty i jąder długo rozwijają się bez objawów. Dla pracodawcy to sygnał, że samo ubezpieczenie nie wystarczy. Męska część zespołu potrzebuje też przypomnienia, że pobranie krwi na PSA trwa jedynie kilka minut – zauważa Paulina Herman, Manager ds. Rozwoju Ubezpieczeń Zdrowotnych i Pracowniczych w SALTUS Ubezpieczenia.

Ile badań PSA wykonują mężczyźni?

PSA (antygen swoisty dla prostaty) to białko wytwarzane przez gruczoł krokowy. Laboratorium oznacza jego stężenie w standardowej próbce krwi. Podwyższony wynik nie przesądza o chorobie, ale stanowi wyraźne wskazanie do konsultacji urologicznej. Według symulacji SALTUS Ubezpieczenia w tym roku wykona je ok. 13,4% ubezpieczonych mężczyzn po 40 roku życia.

Dr n. med. Wojciech Narożański z Centrum Medycyny Specjalistycznej Sanitas w Gdańsku wskazuje, że standardowa profilaktyka raka prostaty zaczyna się od 45 roku życia. Mężczyźni, w których rodzinie wystąpił rak prostaty, powinni wykonać badanie PSA znacznie wcześniej – już po ukończeniu 40 lat. 

Drugi typowo męski nowotwór dotyka młodszych pacjentów. Według Krajowego Rejestru Nowotworów w 2023 r. lekarze rozpoznali raka jądra u 1321 mężczyzn. NFZ wskazuje, że najczęściej chorują panowie w wieku 20–39 lat. Podstawą profilaktyki jest comiesięczne samobadanie. Regularnie wykonuje je niespełna 30% mężczyzn – wynika z badania Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego ze stycznia 2026 r. 

Ogólnokrajowy przesiew raka prostaty ruszy dopiero w 2028 r.

W programie „Moje Zdrowie” badanie PSA trafia dopiero do pakietu rozszerzonego i przysługuje mężczyznom po 50 roku życia. To o pięć lat później, niż zaleca dr Narożański przy standardowej profilaktyce. Osoby w tym wieku mogą korzystać z programu raz na trzy lata. Ministerstwo Zdrowia zapowiada program badań przesiewowych raka prostaty dla mężczyzn z grup wysokiego ryzyka od 2028 r. Do tego czasu Polska uczestniczy w europejskim pilotażu PRAISE-U, którego wyniki posłużą do budowy programu krajowego.

Resort nie pracuje nad odrębną strategią zdrowia mężczyzn. Do końca roku planuje za to ogólnopolską kampanię w ramach Movember, prowadzoną głównie w kanałach cyfrowych.

– Do 2028 r. profilaktyka raka prostaty będzie zależeć głównie od tego, czy mężczyzna sam zgłosi się na badanie. Pracodawca może mu to znacznie ułatwić, dodając do grupowego ubezpieczenia zdrowotnego program profilaktyki onkologicznej z konsultacją urologa i badaniem PSA. W zespołach, w których przeważają mężczyźni, pomaga on przełamać nawyk ciągłego odkładania diagnostyki na przyszłość. Tego typu rozwiązania oferujemy firmom w ramach Pracowniczych Programów Profilaktycznych SALTUS Ubezpieczenia – dodaje Paulina Herman.

Według GUS mężczyźni przeważają wśród pracujących w przetwórstwie przemysłowym, budownictwie oraz transporcie i gospodarce magazynowej. Z danych urzędu wynika również porażająca statystyka: chłopiec urodzony w 2025 r. ma przed sobą średnio 75,37 roku życia, podczas gdy dziewczynka – 82,48 roku. Ta ponad siedmioletnia różnica na niekorzyść mężczyzn jest jedną z największych w Europie. Dbałość o męskie zdrowie w miejscu pracy to szansa na zmianę tych statystyk.

Źródło: SALTUS Ubezpieczenia